Webcontent weergeven Webcontent weergeven

Kwaliteit en patiëntveiligheid

Na tien jaar van kwaliteitsaudits en organisatiedoorlichtingen, kiest de Vlaamse overheid ervoor om de klassieke visitaties door Zorginspectie te verlaten en een nieuw kwaliteitskader voor de algemene ziekenhuizen te introduceren. In dit kwaliteitskader staat ziekenhuisaccreditatie centraal. Het streven naar ziekenhuisaccreditatie zal ondersteund worden door jaarlijkse nalevingstoezichten. Deze nalevingstoezichten zijn in de praktijk onaangekondigde inspecties door het Agentschap Zorginspectie. Er wordt van de algemene ziekenhuizen ook verwacht dat ze kwaliteitsmetingen zullen uitvoeren.
 

Dienst Kwaliteit en patiëntveiligheid

In AZ Nikolaas is de expertise betreffende kwaliteit en patiëntveiligheid gebundeld in één dienst. De dienst Quality & Safety (Q&S) bestaat uit een Q&S-manager, een stafmedewerker kwaliteit en een stafmedewerker patiëntveiligheid. Het is de opdracht van deze dienst om alle medewerkers te ondersteunen, te motiveren en aan te sturen om kwaliteitsvolle zorg te verlenen, zijnde dagelijks de best mogelijke zorg aanbieden aan iedere patiënt. Deze opdracht verloopt in nauw overleg met het medisch departement, het verpleegkundig departement en het kerncomité Q&S. Het kerncomité Q&S bestaat uit de directieleden, afgevaardigden van de raad van bestuur, artsen en kaderleden.

NIAZ 3.0 Qmentumaccreditatie

AZ Nikolaas zet kwaliteitsvolle zorg voorop en gaat voor een ziekenhuisbrede NIAZ-accreditatie

Onder impuls van het nieuwe toezichtsmodel heeft het AZ Nikolaas te kennen gegeven een ziekenhuisbrede accreditatie na te streven en als dusdanig de kwaliteit transparant zichtbaar te maken. Accreditatie is immers een extern, onafhankelijk onderzoek betreffende de continue kwaliteitsverbetering van de geleverde diensten in het ziekenhuis, op basis van vooraf opgestelde standaarden (normen). Accreditatie is daarmee hét middel bij uitstek om ziekenhuisbreed kwaliteit in de zorg kenbaar te maken, te bevorderen en te waarborgen.

 

Door de verschillende besluitvormingsorganen van het ziekenhuis (raad van bestuur, directie en medische raad) werd er in december 2012 principieel gekozen voor een NIAZ 3.0 Qmentumaccreditering van het ziekenhuis. NIAZ staat voor Nederlands Instituut voor Accreditering van de Zorg.

Eind oktober 2017 werd de auditweek succesvol doorlopen. AZ Nikolaas kijkt momenteel uit naar het finale besluit en het bijhorende label.

 

Zorginspectie

De kwaliteit in AZ Nikolaas wordt trajectgewijs gemeten door Zorginspectie

Chirurgisch traject

In 2013 kregen alle Vlaamse ziekenhuizen en dus ook AZ Nikolaas onverwachts bezoek van Zorginspectie in het kader van het nalevingstoezicht voor het zorgtraject van de chirurgische patiënt. Tijdens deze inspectie werden de vooropgestelde eisen afgetoetst in de dagelijkse praktijk van het ziekenhuis, meer bepaald in de operatiekamers, de centrale sterilisatieafdelingen, de recovery's, de heelkundige afdelingen en de heelkundige dagziekenhuizen.

Vermits AZ Nikolaas belang hecht aan transparantie, stellen we de inspectierapporten voor de diverse campussen ter beschikking:

AZ Nikolaas is als ziekenhuis continu in beweging en staat voor een niet aflatende kwaliteitsverbetering. Op basis van de bovenstaande inspectierapporten werd met alle betrokken diensten en afdelingen een verbeteractieplan opgesteld, dewelke nu volop in uitvoering is. Dit actieplan kan hier geraadpleegd worden.

 

Internistisch traject

In 2015 kregen alle Vlaamse ziekenhuizen een onverwachts bezoek van Zorginspectie in het kader van het nalevingstoezicht voor het zorgtraject van de internistische patiënt en de kritieke diensten. In juli 2015 kreeg AZ Nikolaas onaangekondigd bezoek van de Zorginspectie. Op de centrale campus in Sint-Niklaas werden de inwendige verblijfsafdelingen, niet-chirurgische dagziekenhuizen, spoedgevallendienst, MUG, afdeling intensieve zorgen en de apotheek geïnspecteerd. Ook de niet-chirurgisch dagziekenhuizen in de perifere campi Beveren, Hamme en Temse werden onder de loep genomen. Alle inspecties gebeurden op basis van de vooraf kenbaar gemaakte eisenkaders van het internistisch traject van het agentschap Zorg en Gezondheid. Uit de verschillende campusrapporten wordt globaal duidelijk dat AZ Nikolaas aantoonbaar in alle campi dagdagelijks een hoogstaande kwaliteit van zorg levert waarbij de veiligheid van de patiënt mee voorop staat. Lees hier de beknopte samenvatting van de sterke punten en de opportuniteiten en de volledige inspectieverslagen.

Desinfectie flexibele scopen

Bij de aankondiging van de inspectie o.b.v. het eisenkader voor het internistisch zorgtraject werd aangegeven dat het onderdeel m.b.t. high level desinfectie van warmtegevoelige flexibele endoscopen met lumen nog verder uitgeklaard diende te worden en na de eerste ronde (check 1) van de inspecties van het internistisch zorgtraject zou worden afgetoetst.

In februari 2016 bezorgde Zorginspectie aan alle Vlaamse ziekenhuizen een vragenlijst om een eerste zicht te krijgen op het desinfectieproces van flexibele endoscopen met lumen. In een volgende fase (zomer 2016) werden die verzamelde gegevens aangevuld aan de hand van 12 plaatsbezoeken. De desinfectie-unit flexibele scopen van AZ Nikolaas heeft bovendien op vrijwillige basis deelgenomen aan de werkbezoeken van Zorginspectie bij het opstellen van het eisenkader. Op basis van al deze gegevens maakte Zorginspectie een beleidsrapport (filteren op 'ziekenhuizen') op en publiceerde dit op 17 juli 2017. Het rapport geeft  een beeld van de huidige stand van zaken in de Vlaamse ziekenhuizen betreffende desinfectie van flexibele endoscopen met lumen.

We wensen u graag te informeren dat zowel zorginspectie als NIAZ heeft beoordeeld dat het desinfectieproces voor alle flexibele scopen in AZ Nikolaas ruimschoots voldoet aan de vooropgestelde eisen.

 

Vrijheidsbeperkende maatregelen in de kinderpsychiatrie

Tussen december 2016 en april 2017 bezocht de Vlaamse Zorginspectie 36 kinderpsychiatrische diensten in algemene en psychiatrische ziekenhuizen. De inspectie onderzocht op welke manier de ziekenhuizen omgaan met 'vrijheidsbeperking' bij minderjarigen. AZ Nikolaas kreeg als één van de eerste ziekenhuizen onverwachts bezoek van de Vlaamse Zorginspectie. Bij dit nalevingstraject werd geen eisenkader vooraf bekend gemaakt.
Bij de inspecties werd gekeken naar 'vrijheidsberovende' maatregelen, ook 'dwanginterventies' genoemd, zoals fixatie, afzondering en separatie. De focus werd ook breder gericht op alle maatregelen die een inperking inhouden van de keuzevrijheid of bewegingsvrijheid van de kinderen en jongeren. Lees hieronder het inspectieverslag en het verbeteractieplan dat we naar aanleiding van de vaststellingen opmaakten:

Naast het individueel verslag van het AZ Nikolaas, verscheen ook door Zorginspectie samen met minister Vandeurzen een beleidsrapport met aanbevelingen aan de sector. In zijn rapport geeft Zorginspectie duidelijk aan dat er in de sector geen duidelijkheid is rond definities en begrippenkader. Naast het verbeteractieplan dat door AZ Nikolaas werd opgemaakt naar aanleiding van dit inspectieverslag, is het ook van belang om verdere richtlijnen uit te werken rond het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen en de alternatieven die eventueel mogelijk zijn. AZ Nikolaas onderschrijft de visienota van Zorgnet-Icuro en zal de dagelijkse kwalitatieve zorg aan jongeren in de Kinder- en jeugdpsychiatrie nog verder verbeteren teneinde de veiligheid van jongeren steeds voorop te stellen.

 

Patiëntveiligheid, een topprioriteit

Patiëntveiligheid is één van de pijlers van kwaliteitsvolle gezondheidszorg en dus een topprioriteit. Dit wordt door de Federale overheidsdienst ondersteund en opgevolgd in een contract 'Coördinatie van kwaliteit en patiëntveiligheid'. Hierbij gaat bijzondere aandacht naar vier prioriteiten die een sleutelrol spelen in patiëntveiligheid.

  1. Handhygiëne
    Zorgverleners gebruiken continu hun handen om u de beste zorgen toe te dienen. Een strikte handhygiëne voorkomt de overdracht van ziektekiemen van de ene patiënt naar de andere patiënt. Ook u als patiënt kunt bijdragen tot een betere handhygiëne door de zorgverleners hieraan te herinneren.
    Affiche handhygiëne
  2. Patiëntenidentificatie
    Bij een opname in het AZ Nikolaas dient elke patiënt een identificatiebandje te dragen. Ook hier heeft u als patiënt een belangrijke rol. Draag dit identificatiebandje steeds. Kijk na of alle informatie correct is. Indien uw naam niet meer leesbaar is of u verliest het bandje, laat dit weten aan de verpleegkundigen. Zij bezorgen u een nieuw bandje.
    Zorgverleners zullen u regelmatig vragen naar uw naam en geboortedatum voordat ze u de nodige zorg verlenen. Zo wordt ervoor gezorgd dat de juiste zorg toekomt aan de juiste persoon.
  3. Veilige operaties
    In het operatiekwartier wordt bij elke ingreep de Safe Surgery Checklist gebruikt. Hierbij worden de belangrijkste checkpunten gecontroleerd voor de verdoving, voor het begin van de operatie en voor de patiënt de operatiezaal verlaat. Het gebruik van de checklist bewerkstelligt het systematisch toepassen van een aantal essentiële veiligheidsmaatregelen. Hierdoor worden de vermijdbare risico's tot een minimum herleid.
  4. Medicatieveiligheid
    Als patiënt kunt u hierbij een belangrijke bijdrage leveren. Vertel uw zorgverleners welke medicatie u thuis gebruikt. Vraag gerust aan uw zorgverleners waarom u tijdens uw opname bepaalde medicatie krijgt.

Als patiënt kunt u ons zeker helpen om patiëntveilige zorg dagdagelijks te verlenen. Concrete instructies hierover vindt u op de veiligheidskaart. Deze kaart is eveneens aanwezig op de patiëntenkamers.

 

 

Kwaliteitsmetingen - indicatoren

Om de kwaliteit en de veiligheid van de zorg tastbaar te maken, worden in AZ Nikolaas kwaliteitsmetingen (kwaliteitsindicatoren) uitgevoerd.

 

AZ Nikolaas participeert aan het Vlaams indicatorenproject (VIP2) meer bepaald aan de indicatoren van volgende domeinen:

  • Moeder en kind
    Indicatoren over keizersneden, borstvoeding, opname van zuigelingen, heropnames en aanpak van kindermishandeling.
  • Cardiologie (hartinfarct)
    Indicatoren over sterfte (mortaliteit), gebruik van ACEI-inhibitoren of ARB-therapie, gebruik van aspirine, gebruik van bètablokkers.
  • Borstkanker (oncologie)
    Indicatoren over overleving na vijf jaar, diagnose, behandeling en preventie
  • Beroertezorg
    Indicatoren over trombolyse, door-to-needle-tijd, antibioticagebruik en anticoagulantie
  • Rectumkanker
    Indicatoren omtrent overleving bij alle patiënten en patiënten di eeen chirurgische ingreep hebben ondergaan.
  • Ziekenhuisbreed
    Met indicatoren zoals handhygiëne, geneesmiddelenvoorschrift, patiëntidentificatie, veilige heelkunde.
  • Patiëntenervaringen
    Indicatoren over patiëntgerichtheid van de ziekenhuiswebsite en ervaring van patiënten met de zorg. Dit laatste wordt gemeten aan de hand van de Vlaamse Patiënten Peiling.

Naast de participatie aan het VIP2 project worden in het AZ Nikolaas nog heel wat andere kwaliteitsmetingen uitgevoerd. AZ Nikolaas hanteert deze metingen om de zorg voor de patiënt voortdurend te optimaliseren en bij te sturen waar nodig.

 

Hieronder kunt u de resultaten van enkele van deze kwaliteitsmetingen, met de nodige toelichting en waar mogelijk, met het verbetertraject dat hieraan gekoppeld is bekijken.

 

Algemene kwaliteitsmetingen

Patiënttevredenheid (VIP2)

In 2013 koos AZ Nikolaas om deel te nemen aan de Vlaamse Patiëntenpeiling (VPP). Een uniforme, gevalideerde en op patiëntenervaringen gebaseerde vragenlijst die een vergelijking tussen ziekenhuizen op basis van kwaliteit mogelijk maakt. Het instrument werd ontwikkeld door het Vlaams Patiëntenplatform vzw en vertrekt vanuit het perspectief van de patiënt. Het wordt uitgerold in het kader van het Vlaams Indicatorenproject voor Patiënten en Professionals (VIP2).

Dit betekent dat hiermee een nieuwe weg wordt ingeslagen betreffende het meten van de tevredenheid van de patiënt in AZ Nikolaas. We meten de tevredenheid van onze patiënten twee keer per jaar zeer intensief door één maand lang alle ontslagen patiënten te bevragen met de VPP vragenlijst en een aanvullende vragenlijst met specifieke vragen voor ons ziekenhuis die naast de kwaliteit van zorg ook peilt naar de kwaliteit van ondersteuning van de zorg (maaltijden, verblijfsomgeving,...). Dit betekent een evolutie van een lage responsgraad van 7% in het verleden (continue meting van alle patiënten) naar een hoge responsgraad van bijna 50%. Naast deze periodieke metingen hebben patiënten in ons ziekenhuis de kans om die items waar ze tevreden of ontevreden over zijn steeds te laten weten door een open antwoordkaart in te vullen die beschikbaar is op alle verblijfsafdelingen.

 

We engageren ons als ziekenhuis om in de toekomst deze metingen systematisch uit te voeren en deze kenbaar te maken aan de betrokken diensten, medewerkers, patiënten, familie, doorverwijzers,... Door in te stappen in het grotere project, kunnen onze indicatoren ook vergeleken worden met dezelfde indicatoren in andere deelnemende ziekenhuizen.


Bij elke meting wordt een uitgebreid rapport opgemaakt per vraag die opgenomen is in de vragenlijst. We schetsen ook de trend ten opzicht van de vorige meting:

De resultaten zijn terug te vinden op www.zorgkwaliteit.be.

 

Patiëntgerichte ziekenhuiswebsite (VIP2)

Het VPP ontwikkelde ook een instrument om de patiëntgerichtheid van ziekenhuiswebsites te meten. Met behulp van dit instrument is het mogelijk om de ziekenhuiswebsites te beoordelen op de informatie die ze bieden over:

  • gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid;
  • praktische informatie over het ziekenhuis;
  • visie en beleid van het ziekenhuis;
  • het zorgaanbod van het ziekenhuis;
  • informatie over de kostprijs van de zorg;
  • informatie over privacy en patiëntenrechten;
  • informatie over patiëntenvoorlichting en -ervaringen;
  • interactiemogelijkheden van de website.

De resultaten zijn terug te vinden op www.zorgkwaliteit.be.

 

Patiëntenidentificatie (VIP2)

Patiëntenidentificatie is één van de sleutels om de veiligheid te waarborgen. Bij opname in het ziekenhuis krijgt iedere patiënt een identificatiebandje om de pols. Dit bandje zorgt ervoor dat wij u tijdens uw verblijf in AZ Nikolaas op elk moment correct kunnen identificeren en de juiste zorg en behandeling kunnen geven. Tijdens jaarlijkse veiligheidsrondes van de patiëntgebonden afdelingen kijken we na of de patiënt geïdentificeerd is door middel van een identificatiebandje en of dit bandje de correcte informatie bevat. In 2013 droeg 97% van de 230 gecontroleerde patiënten een correct patiëntidentificatiebandje. In 2014 stelden we een lichte daling vast en haalden we 89% compliance (165 patënten werden gecontroleerd). Na een sensibilisatiecampagne kon Zorginspectie in december 2014 een 100% compliance vaststellen.

Vanaf 2015 wordt de patiëntidentificatie gemeten door VIP². De resultaten zijn terug te vinden op www.zorgkwaliteit.be.

 

Kwaliteitsindicatoren ziekenhuishygiëne (KB 2015)

In het kader van het Koninklijk Besluit van 2015 betreffende het toezicht op ziekenhuishygiëne is elk ziekenhuis verplicht om de kwaliteitsindicatoren m.b.t. het ziekenhuishygiënebeleid van het ziekenhuis in te zamelen.


Elk ziekenhuis bezorgt deze gegevens aan het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid die alles verwerkt en feedback bezorgt aan de ziekenhuizen. Zo wordt het ook mogelijk om de ziekenhuizen onderling te vergelijken op 3 vlakken: organisatie van de ziekenhuishygiëne, de middelen voor ziekenhuishygiëne en de acties die genomen werden op het vlak van ziekenhuishygiëne. Lees er meer over in het artikel verschenen in het Nieuwsblad op 12 november over de ziekenhuishygiëne.

 

De recent gepubliceerde gegevens gaan over het werkjaar 2013.
Op het vlak van organisatie  (Zijn er gedetailleerde plannen?) behaalt AZ Nikolaas de hoogste score (6/6). Het ziekenhuishygiënebeleid is uitgewerkt en ingebed in het algemeen beleid van de instelling.
Qua middelen (Wordt er voldoende personeel voor vrijgemaakt? Zijn er opleidingen?) heeft AZ Nikolaas de op één na hoogste score (6/7°).
Het grootste aandeel binnen de indicatoren gaat over de genomen acties  (Wordt er nauwkeurig toezicht gehouden op de verschillende infecties?) om de hygiëne in het ziekenhuis op te volgen: hier scoort AZ Nikolaas 16/20. Dit is een mooie score en laat ons toe het beleid voor de komende jaren bij te sturen. Met geplande audits rond specifieke zorgprocessen streven we de komende jaren naar een nog betere score! 

 

Lees hier het nationale rapport "Kwaliteitsindicatoren voor ziekenhuishygiëne, gegevens 2013".
Het volledige rapport voor elk ziekenhuis kan worden teruggevonden op volgende webpagina: http://www.nsih.be/surv_iq/reports_nl.asp
Opgelet: het is mogelijk dat een ziekenhuis gefusioneerd werd. In dat geval is het normaal dat enkel de fusienaam in de lijst naast de postcode van de hoofdzetel teruggevonden wordt.

 

Oorkonde Vlaams Patiëntenplatform

AZ Nikolaas heeft op maandag 30 november 2015 de oorkonde ontvangen van het Vlaams Patiëntenplatform voor onze deelname aan de meting van de indicatoren ‘Vlaamse Patiënten Peiling' en ‘Patiëntgerichtheid'. Lees hier het persbericht.

 

Laagste prevalentiecijfer decubitusbeleid  in 2015

Eind 2014 bouwde de dienst Wondzorg het decubitusbeleid binnen AZ Nikolaas uit; multi- en interdisciplinair ondersteund door Q&S, de Aankoopdienst, het Decubituscomité en natuurlijk de verblijfsafdelingen. We zetten de resultaten van het decubitusbeleid van 2015 graag op een rijtje.

 

Het bijsturen van het decubitusbeleid is gebaseerd op 2 indicatoren die we maandelijks aan de verblijfsafdelingen opvragen:
1. De afdelingsindicatoren: aantal verblijvende patiënten, aantal patiënten waarbij een risicoanalyse op decubitus is gebeurd (verplicht binnen de 6 uren na opname), het aantal risicopatiënten en het aantal decubituspatiënten.
2. De patiënten indicatoren: het uitwerken van de verblijvende decubituspatiënt (plaats en categorie van het letsel, de genomen preventie- en behandelingsmaatregelen, …).


We kregen een respons van 93% op bovenstaande indicatoren (in 2016 meer dan 95%). Bij Navigator bedroeg dit nog geen 50%. Hierdoor is de decubitusprevalentie meer waarheidsgetrouw. We streven in 2016 naar een respons van 100%!
Een 3° pijler zijn de onaangekondigde interne audits door de wondzorgverpleegkundigen en een decubitusspecialiste van de firma ArjoHuntleigh. Hierdoor kunnen we maandelijks 3 verblijfsafdelingen screenen op het toepassen van het decubitusbeleid. Op deze manier krijgt de Dienst Q&S rechtstreeks het cijfermateriaal voor het verplicht opstellen van het rapport voor de Federale Raad voor de Kwaliteit van de Verpleegkundige Activiteit (FRKVA). Verder bewaken we op deze manier het decubitusbeleid  door onze gegevens te vergelijken met de gegevens die doorgegeven zijn door de desbetreffende afdelingen.


Historisch cijfermateriaal
In 2015 zijn er op de verblijfsafdelingen 5.918 (6.085) patiënten gescreend. Hiervan zijn er 5.028 (= 85%) (5329 = 87.5%) aan een risicoanalyse voor decubitus onderworpen waaruit er daadwerkelijk 1.138 (= 19%) (1286 = 21% => stijgend aantal risicopatiënten -> een trend die we de laatste jaren observeren!) risicopatiënten op decubitus zijn geselecteerd. (Meer dan) Eén op 5 opgenomen patiënten is dus een risicopatiënt! Dit geeft de volgende prevalentiecijfers:
1. De gemiddelde totale prevalentie decubitus (= intern + extern ontstaan) bedraagt 6.2% (5.05%).
2. De gemiddelde prevalentie decubitus intern ontstaan = 3.8% (61.30% van de totale prevalentie) (3.2% ->63.5% van de totale prevalentie).
3. De gemiddelde prevalentie decubitus intern ontstaan – Cat.I (= Niet Wegdrukbare Roodheid) = 1.9% (1.5%).


NWR is in situ geen decubitusletsel, maar een alarmteken dat preventiemaatregelen moeten opgestart of opgedreven worden! M.a.w. is dit gemiddelde prevalentiecijfer 1.9%  (1.5%) het percentage decubitusletsels die binnen AZ Nikolaas in 2015 (2016) ontstaan zijn. Het laagst gemeten jaarcijfer binnen de geschiedenis van ons ziekenhuis!
 

Voor 2016 kunnen we besluiten dat, ondanks een stijging van het aantal risicopatiënten, we een nog lagere prevalentie hebben behaald dan in 2015 betreffende het aantal decubitusletsels ontstaan binnen AZ Nikolaas.

                                      

Klinische kwaliteitsindicatoren

Indicatoren - Borstkankertumoren (VIP2)

De resultaten van de indicatoren van de borstkankertumoren zijn bekend gemaakt. Net als bij de vorige resultaten kiest AZ Nikolaas ervoor om deze transparant kenbaar te maken. Het betreft de resultaten van de vrouwen met borstkanker voor diagnose, behandeling en overleving voor de jaren 2009 - 2011. Het gedetailleerde rapport met de nodige toelichtingen en de vergelijking met de resultaten van patiënten met een diagnose in 2007 en 2008 vindt u hier.

 

Indicatoren - Moeder - Kind
Jaarlijks publiceert het Studiecentrum Perinatale Epidemiologie (SPE) een jaarrapport met de meest belangrijke trends in geboorte en bevalling. De resultaten van AZ Nikolaas voor 2012 en 2013 vindt u hier.

 

Indicatoren - Diabetescentra
Sedert 2001 nemen alle multidisciplinaire diabetescentra in België, die een conventie met het Riziv (Rijksinstituut voor ziekte en invaliditeitsverzekering) hebben afgesloten, deel aan het "Initiatief voor Kwaliteitsbevordering en Epidemiologie bij Diabetes", kortweg "IKED". Dit biedt ons de mogelijkheid om ons Centrum voor Diabeteszorg te vergelijken met andere centra in België.

 

De grafieken van het meest recente IKED rapport kunt u hier terugvinden. Een handleiding voor het interpreteren van de grafieken vindt u hier.


De resultaten van AZ Nikolaas (2006 - 2011) van enkele indicatoren die voornamelijk de langetermijnsimpact van diabetes in beeld brengen vindt u hier.