Webcontent weergeven

Echografie


 

Algemene informatie


Echografie is een beeldvormende techniek die gebruik maakt van hoog frequente geluidsgolven die zich door het lichaam verplaatsen en teruggekaatst worden. Er wordt dus geen gebruik gemaakt van röntgenstralen. Het onderzoek is onschadelijk en niet pijnlijk.

Door middel van deze techniek kunnen organen (bv. lever) en weefsels (bv. spieren) in beeld gebracht worden. Zo krijgt de radioloog zicht op o.a. de grootte, structuur en eventuele afwijkingen.

Via een sonde of transducer worden de geluidsgolven in het lichaam van de patiënt gestuurd. Deze geluidsgolven weerkaatsen op een verschillende manier in de verschillende weefsels. Deze weerkaatste geluidsgolven (of echo's) worden door de sonde opgevangen en door een speciaal computersysteem omgezet in videobeelden, die op een monitor zichtbaar gemaakt worden. Afhankelijk van de frequentie van de ultrasone golven worden diepere dan wel oppervlakkige structuren goed gevisualiseerd. Hiervoor zijn er dus meerdere sondes noodzakelijk.

Om een goede geleiding van de geluidsgolven te verzekeren wordt er een gel aangebracht tussen de huid en de sonde.

 

Doel


Echografie laat toe de diagnose te stellen van talrijke aandoeningen. Het helpt ondermeer in de beoordeling van symptomen als pijn, zwelling en infectie.

 

Deze techniek vindt zijn toepassing in:

 

  • onderzoek van vaste of holle interne organen, weefsels en structuren

-   het abdomen (de buikholte)
-   lever en milt
-   nieren en blaas
-   galblaas en galwegen
-   pancreas
-   onderbuik
-   baarmoeder en eierstokken
-   appendix
-   schildklier en hals
-   scrotum (testikels)
-   lymfeklieren
-   spieren en pezen
-   gewrichten

 

  • echografie van de borsten

Meestal zal dit onderzoek gebeuren in aansluiting met een mammografie. De combinatie van beide onderzoeken geeft het meest volledige beeld van de borst (zie ‘Mammografie' en 'Echografie van de borsten').

 

  • onderzoek van de bloedvaten (duplex of kleurendoppler)

Met behulp van speciale echo-apparatuur kan de snelheid, richting en intensiteit van de bloedstroom in de bloedvaten bepaald worden. Hierbij wordt gebruikgemaakt van het Dopplereffect van de bewegende bloedcellen. 

Vaak wordt dit onderzoek uitgevoerd in combinatie met de normale echografische beeldvorming, er wordt dan gesproken van duplex-onderzoek of echo-doppler-onderzoek.  De snelheid en richting van het bloed wordt in kleuren weergegeven. Door de snelheid van het bloed op meerdere plaatsen te meten en te vergelijken kan de graad van een eventuele vernauwing van de bloedvaten in % worden uitgedrukt.

Dit onderzoek wordt vooral gebruikt om klonters of vernauwingen in de grote aders (venen) en slagaders (arteries) van de buik, armen en benen, en nek te beoordelen. Ook tumoren en aangeboren afwijkingen worden met deze techniek beoordeeld.

 

  • speciale procedures

-   Biopsie: met een naald gebeurt een geleide punctie, met als doel cellen uit een verdacht gebied te nemen (bijvoorbeeld in de borst) voor verdere laboratorische testen en analyse. De biopsie is de meest nauwkeurige onderzoeksmethode, vaak het sluitstuk bij het stellen van een diagnose.

-   Er zijn twee soorten puncties: met een dun naaldje, zogenaamd celonderzoek, en met een iets dikkere naald, zogenaamd weefselonderzoek. Afhankelijk van de aard van de afwijking zal de radioloog de soort punctie kiezen.

-   Reperage (aanduiden) van niet-voelbare letsels. Met de echografie wordt het letsel gelokaliseerd, en vervolgens wordt met behulp van een speciale geleider, een harpoennaaldje in het letsel geplaatst. De chirurg kan hierdoor tijdens de operatie de harpoennaald volgen om zo de tumor te verwijderen zonder schade toe te brengen aan het omliggende weefsel.

-   Drainage (inbrengen van een dun slangetje, een drain, om vocht naar buiten te laten lopen), bv. van abcessen.

 

Voorbereiding

 

  • echo van de bovenbuik:

Vanaf middernacht niet meer eten en drinken. Is uw afspraak pas om 14 uur of later, dan mag u nog een licht ontbijt nuttigen. Eventuele geneesmiddelen mag u gewoon blijven innemen met een klein slokje water.

 

  • echo van nieren, blaas of onderbuik:

2 uur vóór uw afspraak niet meer naar het toilet gaan. Eventuele geneesmiddelen mag u gewoon blijven innemen. U mag normaal eten voor het onderzoek.

 

  • echo van de borsten:

Het onderzoek wordt best uitgevoerd tussen dag 4 en 14 van de menstruatiecyclus (zie ‘Echografie van de borsten').

 

  • bij biopsie:

Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, dient u daar in overleg met de arts van tevoren mee te stoppen of dient de dosis aangepast te worden.

De vorige opnamen dienen meegebracht te worden, omdat deze dan kunnen vergeleken worden met de huidige opnamen.

 

  • bij reperage:

Het gebruik van bloedverdunnende medicijnen dient in overleg met de arts van tevoren te worden gestopt of dient de dosis aangepast te worden.

U dient nuchter te zijn.

De vorige opnamen dienen zeker meegebracht te worden, omdat deze dan kunnen vergeleken worden met de huidige opnamen.

Bij reperage van borstletsel: indien de patiënt een borstprothese heeft, dient ze dit zeker te melden aan de verpleegkundige. Het vervoer van de patiënt gebeurt best met bed. (zie ‘Harpoenmarkage')

 

  • bij alle andere echo - onderzoeken is geen voorbereiding nodig.

 

Kleding: trek gemakkelijke kleding aan en laat sieraden zoveel mogelijk thuis.

 

Zwangerschap: echografie is niet schadelijk; ook niet voor het ongeboren kind. U kunt dit onderzoek dus ook ondergaan als u zwanger bent.

 

Medicijngebruik: medicijnen, die u altijd gebruikt, mag u gewoon innemen.

 

Het onderzoek


U wordt gevraagd op de onderzoekstafel of -stoel plaats te nemen. Nadat u het te onderzoeken lichaamsgebied geheel hebt ontbloot, wordt er wat gel op de huid aangebracht voor een goede geleiding van de geluidsgolven. De radioloog beweegt een kleine sonde over de huid, en onderzoekt de verschillende organen of weefsels.

 

De duur van het onderzoek kan variëren van 5 tot 45 minuten.

 

Plaats: na afspraak

 

Nazorg/complicaties

 

  • Gewone echografie:

Complicaties zijn niet te verwachten. U mag na het onderzoek naar huis of naar uw kamer. Gebruik van eigen of openbaar vervoer is geen probleem.

 

Het onderzoek kan een bloeduitstorting veroorzaken, die vanzelf weer wegtrekt.

Om complicaties bij biopsie van de borst te voorkomen is het raadzaam:

-         het aangebrachte kleefverband een tweetal dagen ter plaatse te laten.
-         een dag lang niet te tillen, douchen of te sporten.
-         bij pijnklachten paracetamol te nemen in plaats van aspirine.
-         eventueel met een bh te slapen, als dat prettiger voelt.
-         koude compressen, zoals ijs in een washandje, verlichting te laten geven.

 

Na de procedure blijft patiënte stilliggen in bed omdat het harpoennaaldje op de juiste lokalisatie dient te blijven.

 

Het resultaat


Er wordt door de radioloog een verslag opgemaakt dat zo spoedig mogelijk elektronisch wordt doorgestuurd naar uw verwijzende arts. Deze zal de resultaten verder met u bespreken.

U kan een persoonlijke code bekomen om zelf uw beelden te raadplegen. Deze code kan u opvragen bij de afdeling Medische en Moleculaire Beeldvorming of bij uw verwijzende arts.

Vragen


Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen, stel die dan gerust aan de arts of verpleegkundige. U kan ook terecht bij de afdeling Medische en Moleculaire Beeldvorming op het nummer 03/760 60 65.