Webcontent weergeven Webcontent weergeven

Sentinel-nodescan bij borsttumor of schildwachtklierscan


 

Algemene informatie


Lymfeklieren die in het afvloedgebied van een tumor of litteken liggen kunnen gelokaliseerd worden.

 

Definitie: sentinel node (schildwachtklier) is de eerste lymfeklier waarop de tumor rechtstreeks draineert, andere klieren in hetzelfde klierstation of lymfatisch bed worden (eventueel) pas later aangetast.

 

Achtergrond: Bij een operatie voor borstkanker werden tot nu toe behalve de tumor, ook de lymfeklieren uit de oksel verwijderd, het zogenaamde okselkliertoilet. De lymfeklieren worden dan in het labo door de anatoom-patholoog onderzocht om te kijken of er uitzaaiingen in zitten. Dit is van belang om eventueel aanvullende behandeling (chemotherapie en/of bestraling) te adviseren.


In bepaalde situaties, bijvoorbeeld wanneer er klieren in de oksel zijn te voelen, is de kans op uitzaaiingen zo groot, dat het okselkliertoilet als standaard ingreep zal worden uitgevoerd. Maar wanneer er geen klieren te voelen zijn in de oksel, komt het regelmatig voor dat, wanneer er een okselkliertoilet wordt uitgevoerd, er geen uitzaaiingen in de lymfeklieren worden aangetroffen. Achteraf blijkt het weghalen van de lymfeklieren dan een overbodige ingreep te zijn geweest en kan de patiënte, achteraf gezien onnodige last overhouden van dit okselkliertoilet. De klachten en ongemakken kunnen zijn: dikke arm (door lymfoedeem), gevoelsstoornis onder de arm en aan de zijkant van de romp, verhoogde gevoeligheid voor infecties aan de arm.

Daarom is er gezocht naar een methode om het onnodig verwijderen van de lymfeklieren te voorkomen en toch dezelfde informatie te krijgen over de aan- of afwezigheid van uitzaaiingen hierin: de sentinel procedure

Hierdoor wordt het mogelijk de belangrijkste lymfeklier op te sporen, die eerst wordt aangetast wanneer het gezwel zich gaat uitzaaien via de lymfebanen. Pas daarna worden de overige lymfeklieren aangetast. Als bij microscopisch onderzoek geen tumorcellen in de verwijderde schildwachtklier worden gevonden, worden ook in de andere lymfeklieren meestal geen uitzaaiingen gevonden. Voor de behandeling van de kwaadaardige tumor zélf heeft de schildwachtklierprocedure geen gevolgen. Het voordeel voor de patiënt van deze techniek is dat er geen okselkliertoilet (10 - 20 klieren) gebeurt, maar enkel het verwijderen van de sentinelklier en mogelijks met enkel klieren in de directe omgeving (maximum 2 à 3 klieren), hierdoor zullen de eerder genoemde nadelen van het lymfekliertoilet (o.a. dikke arm) vrijwel niet meer optreden.

 

Het onderzoek


Om de schildwachtklier te kunnen opsporen wordt een kleine hoeveelheid van een radioactieve stof met een injectie om het gezwel of de plaats waar het gezwel heeft gezeten, ingespoten. Dit gebeurt meestal op de ochtend van de operatie. Deze vloeistof stroomt van het gezwel door het lymfevat naar de schildwachtklier. Na enige tijd kan men, door foto's te maken zien in welk gebied de schildwachtklier moet worden gezocht. Meestal is dit in de oksel, soms naast het borstbeen. Met een stift wordt deze plaats op de huid aangetekend. Belangrijk: dat er een klier zichtbaar wordt, betekent niet dat er ook een uitzaaiing in de klier zal zitten, het is immers de schildwachtklier die nog onderzocht moet worden.


Tijdens de operatie, terwijl u in slaap bent, zal de chirurg met een speciaal toestel de sentinelklier opsporen en verwijderen. De sentinelklier wordt dan naar de anatoompatholoog gestuurd voor zeer nauwgezet microscopisch onderzoek, om zo vast te kunnen stellen of er uitzaaiingen zijn.

 

Het onderzoek duurt 2½ tot 3 uur, inclusief de wachttijd.

 

Nazorg/complicaties


Van de radioactiviteit zijn geen bijwerkingen te verwachten.